|
In de nieuwe Blik op de Week veel aandacht voor de mogelijke komst van de Model Y zes-zitter naar Europa, de holiday-update is uit, Optimus valt (op/om), het unboxed-productieproces en nog veel meer….
Model Y zes-zitter onderweg?
Er dook een Europese typegoedkeuring op voor de in China geproduceerde Model Y L, de zes-zitter. Op 19-inch velgen een WLTP-rijbereik van 681 km, dual motor en een LG 5N-batterijpakket van 88 kWh. Een trekhaak maakt geen onderdeel uit van de certificering. Het maximaal laadgewicht zonder rijder is 563 kg.
De verwachting is dat hij vanaf Q1 2026 geleverd kan worden. Hij wordt vooralsnog geproduceerd in Giga Shanghai. Ik sluit niet uit dat later, in de tweede helft van 2026, de productie in Giga Berlijn gaat plaatsvinden.
Holiday-update
Afhankelijk van de hardware van je Tesla omvat de Holiday-update weer een fors aantal nieuwe functionaliteiten. Ga ze vooral zelf ontdekken. Ik blijf die software-updates toch erg bijzonder vinden. Zelfs mijn Model 3 uit 2019 blijft op deze manier toch actueel, binnen de grenzen van de aanwezige hardware natuurlijk. Ofschoon ik moet bekennen dat het op de bestelknop drukken voor een nieuwe Tesla toch steeds aantrekkelijker wordt.
Je kan in de paintshop je Tesla van allerlei kleuren en wraps voorzien. Voor de nieuwe Model S/X zien we voor het eerst hoe door de Unreal Engine gegenereerde animaties eruit gaan zien. De navigatie heeft weer mooie nieuwe functionaliteiten en de dashcambeelden bevatten nu ook voertuiggegevens, wat alle discussies rondom wel of niet FSD-gebruik wegneemt. Helaas nog steeds geen GROK voor Europa!
Oplaadpaspoort
Een andere leuke toevoeging, na update van de Tesla-app, is je Oplaadpaspoort. Deze laat verschillende mooie statistieken zien van het gebruik van de laadinfrastructuur van het afgelopen jaar en er worden badges uitgedeeld voor bepaalde mijlpalen. Mensen publiceren indrukwekkende afstanden en een grote diversiteit aan laadstops.
Wat ook indrukwekkend is, is hoeveel en hoe vaak er is geladen tijdens het Thanksgiving-weekend in de VS. Dat komt overeen met het residentiële verbruik van Amsterdam van een hele week!
FSD testritten
Tesla’s briljante zet om binnen de grenzen van het FSD testprogramma in Europa het brede publiek kennis te laten maken met full-self-driving (supervised) werpt zijn vruchten af. Het snoert critici de mond. Je kan gewoonweg niet ongefundeerd zeggen dat het systeem onveilig is. Het werkt gewoon! En als er nu een (onvermijdelijk) ongeluk gebeurd, wordt door miljoen kilometers op FSD aangetoond dat incidentie vele malen lager is dan bij menselijke bestuurders. Na Duitsland, Italië en Frankrijk, zijn nu ook Zwiterland en Denemarken toegevoegd aan het lijstje van landen waar je een testrit kan boeken. Onze twee FSD-regelgeving-watchers zochten elkaar deze week op in Frankrijk. Ze bevestigen dat het bijna onmoreel is om FSD Supervised niet toe te gaan staan.
Optimus valt (op/om)
Er was weer eens commotie over het feit of Optimus tele-operated wordt of dat real-world AI aan het werk is. Op een event in Miami was Optimus drankjes aan het uitdelen en opeens viel hij achterover en greep hij met twee handen naar zijn hoofd. Dat lijkt verdacht veel op een tele-operator die zijn VR-bril afzet.
Tesla geeft geen duidelijkheid over de manier van besturing van Optimus op dit soort events. Doen ze dit om de illusie te wekken dat ze verder zijn dan in werkelijkheid? Of is de combinatie van tele-operated en AI juist een manier van training? Of gaat het helemaal nog niet over de technologie, maar meer om mensen te laten wennen aan een robot die menselijke taken uitvoert? Het wordt uiteindelijk volledig AI, maar nu nog niet (altijd). Ik verwacht, net als bij FSD, dat autonoom om ons heen opererende robots er niet opeens zijn. De leercurve is weerbarstig en vraagt veel training in de datacenters. Maar die curve verloopt wel steil en snel. Zeker als ook de datacenters (o.a. Cortex2) blijven schalen en zelfs de ruimte in gaan. En daar heeft Elon wilde plannen over.
Datacenters in de ruimte met eigen chips
Tesla en xAI bouwen in moordtempo datacenters. Het gaat in dit kader te ver om wat dieper in te gaan op de achterliggende race tussen de techbedrijven. Wil je hier meer over weten, dan is onderstaand interview de moeite waard om te bekijken.
Elon Musk ziet ruimtegebaseerde AI-rekenkracht als een cruciale, nog over het hoofd geziene factor voor de waarde van SpaceX (satellieten), Tesla (Optimus) en xAI (Grok). Door datacenters naar satellieten in zon-synchrone banen te verplaatsen (waar constant zonlicht beschikbaar is voor goedkope, onbeperkte energie en natuurlijke koeling in de ruimte) wordt schaalbare AI-productie mogelijk zonder de beperkingen van aardse elektriciteit en onderhoud.
Op korte termijn, binnen drie à vier jaar, kunnen opgewaardeerde Starlink-satellieten lokaal AI-berekeningen uitvoeren, waarbij alleen resultaten via laserlinks naar de aarde worden gestuurd. Dit lost het groeiende energieprobleem van AI op en maakt snelle opschaling mogelijk: met een megaton aan satellieten per jaar kan jaarlijks 100 GW aan rekenkracht worden toegevoegd, tegen lage kosten.
IPO SpaceX met TSLA-voorrang?
Het ziet ernaar uit dat SpaceX in 2026 naar de beurs gaat. TSLA-aandeelhouders zouden bij deze IPO voorrang krijgen. Het wordt steeds duidelijker hoe de bedrijven van Musk naar elkaar toegroeien en zorgen voor een verticale integratie en versnelling in de tech-race. Alles onder één dak zal niet gebeuren. Maar om de wilde plannen van AI-datacenters in de ruimte, Mars, e.d. te kunnen financieren is een beursgang noodzakelijk. Op termijn gaan we zeker een verdere samenwerking zien tussen de dan beursgenoteerde bedrijven Tesla en SpaceX, met de (nog) niet beursgenoteerde bedrijven xAI, Neuralink en The Boring Company.
Starlink-verbinding in Tesla’s
Het is met alle Starlink-ontwikkelingen wel duidelijk dat Tesla de weg voorbereidt voor integratie van Starlink Direct-to-Cell in de gehele Tesla-vloot. Dit zou razendsnel, lage-latency internet bieden, zelfs in afgelegen gebieden, realtime data-upload voor Full Self-Driving mogelijk maken zonder afhankelijkheid van mobiele netwerken, en de prestaties van Robotaxi’s en Optimus verbeteren in gebieden met slechte dekking. Er dook deze week een nieuwe Amerikaanse patentpublicatie op, waarin een speciaal RF-transparant polymeer wordt beschreven dat naadloos in het autodak wordt geïntegreerd. Dit materiaal laat radiosignalen ongehinderd door, terwijl het dak zijn structurele sterkte en uiterlijk behoudt. Ik verwacht dat Cybercab het eerste voertuig wordt met een Starlink Direct-to-Cell-verbinding. 
Cybercab unboxed-productieproces
De start van de massaproductie van Cybercab is aanstaande. Een nieuw gepubliceerde patent dat deze week opdook beschermt een kernonderdeel van het zogenaamde Unboxed Process. Het centrale idee is het gebruik van een globaal waarmee robots de buitenste carrosseriepanelen extreem precies positioneren. Hierdoor worden traditionele toleranties in het onderliggende frame genegeerd: onnauwkeurigheden worden opgevangen door bewust ontworpen lijmspelingen. Deze flexibele lijmlaag absorbeert variaties, terwijl de buitenkant perfect strak en recht blijft. De panelen worden bovendien voorgelakt aangeleverd en direct vastgelijmd, zonder latere handmatige correcties. Dit levert meerdere voordelen op: aanzienlijk minder onderdelen, parallelle assemblage van voertuigsecties voor een veel hogere snelheid, superieure passing en afwerking, minder problemen met thermische uitzetting dankzij de flexibele lijm, eenvoudiger reparaties na ongevallen en uiteindelijk snellere, goedkopere productie.
Tesla in Duitsland We kennen natuurlijk allemaal Giga Brandenburg-Berlijn, de productielocatie van de Model Y. Maar al in november 2016 kocht Tesla Grohmann Engineering. Dit Duitse bedrijf, opgericht in 1983 door Klaus Grohmann, was wereldleider in geavanceerde assemblagelijnen voor batterijen en componenten. Tesla nam Grohmann over, hernoemde het tot Tesla Automation GmbH en maakte Prüm het hart van hun automatiseringstechnologie. Robots en precisiemachines uit deze vestiging hielpen later bij de massaproductie van Model 3 en Model Y, een cruciale stap om “de machines te bouwen die de auto’s bouwen”. Zeven jaar later, in juni 2023, deed Tesla een meer discrete maar even strategische zet. In Freiburg im Breisgau, aan de rand van het Zwarte Woud, nam het bedrijf de startup Wiferion over. Wiferion was specialist in draadloos inductief opladen voor industriële robots en voertuigen. De overname leek gericht op talent en expertise: Tesla behield de engineers en breidde de focus uit naar bredere power electronics, van semiconductors tot high-voltage-systemen voor Cybertruck en Megapack. De locatie in Freiburg werd Tesla Engineering Germany GmbH. Voor de locatie in Freiburg zoeken ze uitzonderlijke talenten!
0 Opmerkingen
In de nieuwe Blik op de Week aandacht voor de nieuwe Model 3 RWD Standard, FSD maakt indruk, de releasenotes van de Holiday-softwareupdate, een rennende Optimus, FSD's deep mind, en nog veel meer…
Model 3 RWD Standard te bestellen
Eerder dan verwacht, maar niet onverwacht, is de Model 3 RDW Standard in de configurator verschenen. Voor € 36.990 staat er gloednieuwe Tesla voor de deur. Leveringen vanaf januari. Een BEV met een rijbereik van 534 km WLPT en een complete uitrusting. Inclusief bedieningshendel voor de richtingaanwijzer en een frontbumpercamera. De uitrusting is verder vergelijkbaar met de Model Y RDW Standard, die voor € 3.000 meer in de prijslijst staat. Dus stoffen bekleding, handmatig bedienbaar stuur, stalen velgen met wieldoppen, geen 2e scherm voor de achter passagiers, e.d. Opvallend is de dat Model 3 wel het glazen panoramadak alsmede hetzelfde dashboardontwerp behouden heeft.
Net als bij de Model Y is ook bij de Model 3 de RWD Premium uit de lijst verdwenen en zorgt dit voor een prijsverschil t.o.v. de Premium Long Range RWD van € 9.000. Net als bij de Y is mijn verwachting dat op de termijn de RWD Premium ook weer in het assortiment komt met een prijs die er precies tussenin ligt.
Holiday-software update
De releasenotes van de Holiday-softwareupdate zijn uit. Het is weer een mooie lijst geworden van verschillende nieuwe functionaliteiten. Het is nog niet duidelijk welke updates voor welke hardware geschikt zijn en/of voorlopig voorbehouden zijn aan de VS. Een mooi feature, ook vooruitlopend op het autonoom kiezen van een vrije laadpaal, is de visualisatie van de Supercharger-locatie en de vrije laadzuilen. Voorlopig lijkt het te gaan om een test in de VS. Helaas geen Apple CarPlay of Apple Airplay.
Hieronder een opsomming van de updates met een inschatting van wat nu alleen beschikbaar komt en wat voorbehouden is aan auto’s met de AMD-chip.
Alleen in de VS:
Alleen op AMD-auto’s:
Alle Tesla’s, mits de randvoorwaardelijke hardware aanwezig is: ·
FSD in Europa maakt indruk
Tesla heeft het volle vertrouwen dat ze met versie 14 van de FSD-software op een niveau gekomen zijn dat ze alle praktijksituaties voor een supervised FSD-systeem aankunnen. Het aantal kritische interventies is immers nagenoeg nul. Als er al interventies nodig zijn, heeft dit voornamelijk een comfortreden of zijn de situaties wat oncomfortabel voor andere weggebruikers. In Duitsland, Italië en Frankrijk kunnen tot en met maart proefritten geboekt worden om FSD Supervised zelf te ervaren. Er zit wel nog een Tesla-rijder achter het stuur. De reacties zijn ongekend positief. Zowel de Tesla-kritische automedia als de Tesla-enthousiastelingen zijn het wel met elkaar eens: het werkt! Nog niet perfect, maar het maakt indruk! 
Hoe drukker de verkeerssituatie, hoe meer FSD zich kan onderscheiden ten opzichte van een menselijke bestuurder. Zelfs bij voor het menselijk oog slecht zicht, zoals bij mist of bij sneeuwbuien, laat het systeem zijn superioriteit zien. Ook het anticiperen op onverwachte situaties is geen probleem.
Ook lijkt Tesla rekening te houden met de UNECE-eis dat het vooraf moet aankondigen wat de auto gaat doen. Feitelijk een stukje inzage in de “reasoning” van de AI, zoals op onderstaande foto de tekst “voorbereiding van een afslag naar links”. We zien in de Holiday-update met de Grok-integratie dat je straks mogelijk met de auto kunt praten om instructies te geven.
Hieronder twee reviews van de eerste ervaringen met FSD in Duitsland en Frankrijk.
Problemen met snelheid
Met name op het gebied van de juiste snelheid rijden zijn nog wel verbeteringen noodzakelijk. En dat lijkt simpeler dan dat het is. Tesla krijgt het snelheidprobleem in FSD niet snel opgelost omdat het diep verweven is met de kern van hoe het systeem nu werkt. De kaarten zijn vaak verouderd of ronduit fout, en de real-time herkenning van borden blijft wisselvallig, zelfs slechter in sommige updates. Doordat FSD sinds versie 12 volledig end-to-end met neurale netwerken werkt, kun je niet zomaar één knopje draaien zonder dat het elders weer misgaat: een harde snelheidsfix veroorzaakt al gauw phantom braking of te voorzichtig gedrag. Daarnaast durft Tesla geen ruime of handmatige snelheidsoverschrijdingen meer toe te staan vanwege veiligheidsregels en aansprakelijkheid in Europa en de VS. Speed control wordt gezien als iets dat “vanzelf” goed komt zodra het netwerk genoeg rijdata heeft gezien, in plaats van een losse feature die je even fixt. Helaas blijft het daardoor voor gebruikers het meest zichtbare en frustrerende mankement dat op enig moment opgelost is.
Op je telefoon zitten
Wat wel een kwestie van aan een knopje draaien is, is hoe het eye-trackingsysteem om moet gaan met een bepaald gesignaleerd gedrag. Het huidige systeem laat het bijna niet toe dat je even zoekt naar een volgend nummer op het scherm. Je krijgt al vrij snel een waarschuwing. Soms best irritant.
In de VS wordt nu geëxperimenteerd met het situatie-afhankelijk geven van het signaal dat je de aandacht erbij moet houden. Is de verkeerssituatie overzichtelijk en let je even niet op, dan is dat minder erg dan dat je in een situatie zit waar je per direct het bedienen van de auto zou moeten kunnen overnemen. Denk aan het verschil tussen een snelweg en een drukke winkelstraat. Wat je doet met “verruimde bewegingsruimte” bepaal je natuurlijk zelf. Het in de hand hebben van een telefoon is en blijft verboden. Voorlopig gaat het om een experiment in de VS.
Optimus kan rennen
Terwijl we hier in Europa de eerste tekenen zien van real-world AI in de vorm van een robot op wielen, werkt Tesla redelijk op de achtergrond aan een volgend product dat real-world AI naar een robot brengt met handen en voeten. Tijdens het “We Robot-event” hebben we kunnen zien hoe Tesla deze wereld voor zich ziet. Af en toe krijgen we een glimpse te zien waar ze aan werken.
Zo lieten ze deze week een kort filmpje zien van de Optimus-robot rennend door het beeld. Een functionaliteit welke voor veel taken niet zo relevant is, maar natuurlijk wel de “body-control” demonstreert. Ook zagen we close-upbeelden van de hand. Nog steeds versie 2.5.
Tesla werkt niet alleen aan het klaarmaken van Optimus om in massa geproduceerd te kunnen worden (1 miljoen exemplaren per jaar in de eerste fase). Maar ook aan een enorm datacenter (Cortex2 in Giga Texas) om straks de gigantische datastromen te kunnen verwerken. Het jaar 2026 belooft een zeer interessant jaar te worden. Binnenkort zal ik mijn verwachtingen voor 2026 in een aparte blog opschrijven.
FSD deep mind
De huidige FSD visualisaties zijn door de jaren heen geëvalueerd, maar feitelijk nog steeds in de basis gebaseerd op labelen van situaties en objecten, bijv. in de vorm van een auto of fietser, welke op het scherm getoond wordt. Maar onderhuids ziet het systeem natuurlijk de werkelijke situatie en in 3D. Het lijkt er op dat Tesla dit weekend op een speciaal event voor de eerste keer een kijkje geeft in wat FSD nu echt ziet en begrijpt. Niet alleen in het verkeer voor FSD, maar ook in de echte wereld. Uiteraard nodig voor Optimus. Een kijkje in de deep mind van de neurale netwerken. Het ziet er apocalyptisch uit! — Tesla North America (@tesla_na) December 5, 2025
Vlak voor de hoofdevenementen van Art Basel Miami Beach dit weekend organiseert Tesla een verrassende pop-up tentoonstelling in het Miami Design District. De expositie heet “The Future of Autonomy Visualized” en geeft bezoekers een unieke, diepgaande blik in hoe Full Self-Driving (FSD) écht “denkt” – niet alleen de mooie plaatjes op het scherm, maar de ruwe, 3D-wereld (voxel-occupancy network) die de AI van Tesla’s auto’s én van Optimus gebruikt.
|
Bericht ontvangen als er een nieuwe uitgave klaar staat? Volg dan op X
Archieven
December 2025
Categorieën |
RSS-feed