|
In deze Blik op de Week aandacht voor de spectaculaire Terafab-technologie, FSD 2 maanden gratis, Megapack 3 in productie, TBM's met Tesla technologie en nog veel meer….
Terafab locatie bekend
Tesla en SpaceX maakten deze week officieel bekend dat hun ambitieuze halfgeleiderfabriek Terafab wordt gebouwd in Grimes County, Texas, nabij Houston. De bedrijven investeren in de eerste fase samen ongeveer 16,8 miljard dollar in het project. Terafab moet een volledig verticaal geïntegreerde fabriek worden van meer dan 9 km²! Daarin worden geavanceerde logica- en geheugenchips ontworpen, geproduceerd, verpakt en getest. De fabriek moet chips leveren voor Tesla’s Optimus-humanoidrobots, zelfrijdende Cybercabs en high-power chips voor SpaceX’s toekomstige datacenters in de ruimte. Het gebouw is mede zo groot en heeft zo’n langgerekte vorm omdat ze een Free Electron Laser gaan realiseren (zie verder).
Elon Musk noemde de fabriek “het grootste en meest waardevolle gebouw op aarde”. Het project moet de kloof dichten tussen de huidige wereldwijde chipproductie en de verwachte vraag van meer dan 1 terawatt AI-rekenkracht per jaar van Tesla en SpaceX samen. De fabriek moet in fase 1 minstens 3.000 banen creëren, waarvan een groot deel voor inwoners van Grimes County en het naburige Brazos County. Eerdere schattingen spraken over totale investeringen tot 119 miljard dollar bij volledige uitbouw in meerdere fasen. De aankondiging markeert de overgang van planning naar concrete bouwvoorbereidingen.
De bouw zal op korte termijn starten en meerdere jaren in beslag nemen. Het jaar 2030 wordt genoemd als het jaar waarin de eerste productie verwacht wordt. Maar Tesla begon in april 2026 met de bouw van een “Advanced Technology Fabrication”-pilotfaciliteit. Het is de voorloper van de grote Terafab. Hier willen ze snel chips ontwerpen, maken, testen en verbeteren (inclusief eventueel AI5-chips). Het is een relatief kleine lijn (enkele duizenden wafers per maand, investering rond de 3 miljard dollar) die bedoeld is om ideeën uit te proberen. Bouw en voorbereidingen lopen al; de eerste pilotchips worden begin 2027 verwacht.
Terafab is niet alleen een samenwerking tussen Tesla en SpaceX, ook Intel doet mee. Onderstaand een kort interview met de baas van Intel over Terafab.
Elon schat in dat ongeveer een kwart van de AI-rekenkracht van Terafab naar Optimus (en gerelateerde aardse toepassingen) gaat, en driekwart naar “AI spacecraft”, de space-based datacenters/satellieten van SpaceX. Dit past bij eerdere uitspraken dat het merendeel van de chips voor orbitale AI-infrastructuur is bedoeld, omdat daar veel meer zonne-energie beschikbaar is dan op aarde.
“Free Electron Laser For The Win”
Elon Musk postte op X een duidelijke endorsement van Free Electron Lasers als betere lichtbron voor EUV-lithografie (de extreme ultraviolet-technologie die nodig is om de meest geavanceerde chips te maken). Wat is een Free Electron Laser (FEL)? Bij de huidige EUV-machines van ASML wordt licht gemaakt door een krachtige laser op minuscule tindruppeltjes te schieten (Laser-Produced Plasma of LPP). Dat levert EUV-licht op, maar met bijproducten (tin-debris), beperkte vermogens en één laserbron per lithografiemachine. Een Free Electron Laser (FEL) werkt heel anders. Elektronen worden in een deeltjesversneller tot bijna de lichtsnelheid gebracht. Ze gaan door een reeks magneten die hen heen en weer laten bewegen, waardoor ze coherent, helder EUV-licht uitzenden. Voordelen: veel hoger vermogen (multi-kW mogelijk), schoner (geen tin-debris), efficiënter, smal spectrum en polariseerbaar. Eén centrale versneller kan het licht verdelen over tientallen lithografiemachines, als een “centrale energiecentrale” in plaats van losse bronnen per machine. Erg benieuwd of en welke rol is weggelegd voor ASML bij het gaan gebruiken van een Free Electron Laser met meerdere lithografiemachines.
De huidige status van FEL is dat het nog geen high-volume manufacturing-technologie is. Prototypes en R&D lopen, o.a. bij xLight en KEK, met eerste demo’s rond 2028, maar wetenschappelijk solide en actief onderzocht. Met de inbreng van Tesla/SpaceX-kennis kunnen ze deze termijnen mogelijk versnellen. Maar het gaat vooral om de lange termijn en om de mega-schaal die Elon voor ogen heeft. Bij de schaal van Terafab (honderden miljoenen vierkante meters, enorme volumes) is een centrale, schone, high-power FEL-bron logisch: hogere opbrengst, minder onderhoud, betere schaalbaarheid dan de huidige ASML LPP-systemen per machine.
Op korte termijn zal Terafab waarschijnlijk starten met standaard ASML EUV/DUV-tools (Elon heeft daarover al direct met ASML gesproken). FEL past beter bij de latere, ultra-grote fasen. De tweet “FEL FTW” is Elons signaal dat Free Electron Lasers de superieure EUV-lichtbron zijn voor de extreme volumes van Terafab. Het is geen gegarandeerde “morgen in productie”, maar een duidelijke richting voor de next-gen aanpak van hun mega-fab.
Aangepaste configurator
Tesla heeft de configurator op hun website aangepast. Er is nu meer informatie beschikbaar over het interieur, tech-opties, exterieur en rijcomfort. De twee premium modellen zijn nu gebundeld: de Long Range RWD en AWD. De levertijden voor LR RWD lopen op en liggen inmiddels in 2027!
Model Y uit Shanghai?
Dat voor sommige Model Y-varianten de wachttijden oplopen, leidt tot het gerucht over levering van in Shanghai geproduceerde Model Y’s in Europa. Nu worden in Zwitserland en Noorwegen al langer Chinese Y’s geleverd. Maar de EU-landen worden vanuit Giga Berlijn voorzien. Of Tesla nu daadwerkelijk Model Y’s uit Shanghai ook in de EU gaat leveren (net als de Model 3) betwijfel ik. Het is juist een sterk argument om in Europa geproduceerde auto’s ook in Europa te leveren. Het niet zeker weten waar je nieuwe auto vandaan komt, kan voor sommigen een showstopper zijn. Voorlopig zijn het geruchten. In Berlijn geproduceerde auto’s beginnen overigens met XP7 en op de 11e positie staat B. Bij in Shanghai geproduceerde auto’s begint de VIN met LRW en op de 11e positie staat C. Over Giga Shanghai gesproken. Daar werden in juli 93.579 Model 3’s en Model Y’s geproduceerd. De 9e maand op rij waarin de productie verder stijgt. De vraag naar Tesla’s is groot en de productie kan het maar nauwelijks bijbenen.
Tesla start productie Megapack 3 in Texas
Tesla heeft officieel de productie van de Megapack 3 gestart in de nieuwe Megafactory in Brookshire, Texas. Dit is de derde operationele Megafactory van het bedrijf en de tweede in de Verenigde Staten. De andere staat in Shanghai.
De fabriek ging in slechts 16 maanden van bouw tot volledige productie en heeft een capaciteit van 50 GWh per jaar. De Megapack 3 levert 5 MWh bruikbare energie, weegt 39 ton en is 8,5 meter lang. Hij gebruikt LFP-batterijen, een verbeterd koelsysteem en slechts drie busbar-verbindingen in plaats van 24 kabels. Dit maakt hem betrouwbaarder en makkelijker te onderhouden. De unit is geschikt voor toepassingen tot acht uur en werkt tussen –40 °C en 60 °C.
FSD twee maanden gratis
Eigenaren van een Tesla met HW4 krijgen de mogelijkheid om FSD Supervised twee maanden gratis te gebruiken. Eerder kregen alle (nieuwe) Tesla-eigenaren al een maand gratis FSD Supervised. De belangstelling voor FSD Supervised is groot, alleen is 99 euro voor velen toch een obstakel. De kern is dat FSD indrukwekkend goed werkt. Alleen voel je aan alles dat het meer kan dan de huidige regels toestaan. Hij is veel te voorzichtig met fietsers. Een kleine aanraking van het gaspedaal laat zien dat het ook anders kan! Het driver monitoring system (DMS) is heel streng. Soms zelfs irritant. Ook zou je Tesla best wat steviger mogen doorrijden. In de VS is bijvoorbeeld een aangepaste rijmodus te kiezen en is het DMS veel minder streng. Komt hier uiteindelijk ook wel, maar in deze fase even niet! Ook updates komen minder snel door, waardoor storende (navigatie)fouten of foutieve snelheidslimieten niet snel opgelost worden. Ook het parkeren op de bestemming is bijzonder matig. Terwijl met Autopark (buiten FSD) de auto dit snel en adequaat doet. Kortom: FSD kan meer en nog beter als de regelgeving wat soepeler wordt. En dat is precies waarom het juist nu belangrijk is om veel FSD-kilometers te maken!
FSD Supervised is een tussenstap naar uiteindelijk Unsupervised. Tesla heeft niet alleen veel data nodig om het systeem steeds beter te maken, maar juist ook meer data om aan te tonen dat FSD (Un)supervised veel veiliger is dan menselijke bestuurders en het zelfs op termijn onbemand moet kunnen rondrijden.
Voor Tesla is het belangrijk dat ze de komende 2 maanden in de 5 EU-landen waar FSD Supervised nu is toegestaan deze data kunnen verzamelen om hiermee het bewijs te leveren dat FSD Supervised in zijn huidige staat de verkeersveiligheid verhoogt en hiermee de tegenargumenten van sommige EU-lidstaten feitelijk onderuit haalt. Als uiteindelijk in de hele EU FSD Supervised wordt toegestaan, komt de datastroom pas echt goed op gang en kunnen we de komende 2-3 jaar bewegen naar een FSD Unsupervised-toekomst. Het enige dat nodig is, is tijd en veel data!
Mijn FSD ervaring
Ik rij zelf veel steviger dan FSD nu doet. Toch rij ik nagenoeg alles op FSD. Inmiddels in NL nu 4.000 km. Vorig jaar al 3.000 km in de VS. Ik heb gemerkt dat het genieten van de technologie en af en toe een handje helpen heerlijk rustgevend is. Vooral in woonwijken vind ik het fantastisch om te zien hoe je auto complexe situaties aanpakt. Nietsvermoedende medeweggebruikers bedanken je voor je galante rijgedrag. Je gedraagt je immers als een heer in het verkeer! Dat er af en toe “een petje” aan mijn bumper kleeft dat harder wil rijden dan de maximale snelheid, stoort me inmiddels niet meer.
Veel Tesla-technologie bij The Boring Company
The Boring Company is een Elon Musk-bedrijf dat het tunnelboren revolutioneert. Dat gaat in een iteratief proces waarbij iedere generatie weer enorme stappen vooruit zet. Als je het tunnelboren plat slaat, zijn er vier machines. De eerste is de tunnelboormachine zelf die continu boort en in dezelfde beweging de betonnen segmenten plaatst. Inmiddels is Prufrock bij de 5e iteratie.
Wat het tunnelboren van TBC bijzonder maakt, is dat ze het boorproces kunnen starten zonder eerst een boorput te graven. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door The Monster. Deze weegt ongeveer 63.500 kg en tilt Prufrock-tunnelboormachines van 210.000 tot 218.000 kg. Dankzij een kanteling van ±10° lanceert hij machines direct in de grond, zonder put of kraan. Dit maakt tunnelbouw mogelijk in gebouwen en garages, met herlancering binnen 24 uur.
Dan zijn er volledig elektrische tunnelwagens die de zware betonnen segmenten vervoeren. Opvallend is de directe link met Tesla. De nieuwste derde generatie van deze truck gebruikt batterijen en aandrijfunits van de Tesla Model 3. Hij tilt meer dan 10 ton, haalt 45 km/u en heeft een bereik van 45 kilometer.
En de derde is de machine die het afvoeren van zand en rotsen over loopbanden afhandelt. De Vertical Cassette (versie 7) is een echte reus: 11,3 meter hoog en ongeveer 100 ton zwaar. Hij sleept tot 990 ton puin per uur weg en ondersteunt een boorsnelheid van 6,4 kilometer per week. Met belt boosters elke 2,4 kilometer is de tunnel in theorie oneindig lang. Voor elke 38 centimeter die de boormachine vordert, komt er ongeveer één dumptruck aan materiaal naar boven. Meer dan 650 verbeteringen maken de 7e generatie sneller op te zetten en energiezuiniger dan ooit.
Het meest bijzondere is wel dat al deze drie machines, waar ze ook ter wereld (deels autonoom) aan het werk zijn, vanuit Texas overzien en bestuurd worden. Eén operator houdt bijvoorbeeld toezicht op acht of meer trucks.
0 Opmerkingen
Laat een antwoord achter. |
Bericht ontvangen als er een nieuwe uitgave klaar staat? Volg dan op X
Archieven
September 2026
Categorieën |
RSS-feed