|
In deze Blik op de Week veel aandacht voor alles wat met FSD te maken heeft en het goede nieuws dat het wachten hopelijk nu echt binnenkort voorbij is, en nog veel meer….
FSD in Europa komt er aan!
Het kan je niet ontgaan zijn deze week! Tesla heeft via een officiële tweet bekendgemaakt dat de RDW in februari 2026 een nationale typegoedkeuring zou kunnen gaan verlenen voor FSD Supervised. De RDW bevestigde dit expliciet op haar website en preciseerde dat dit via de Europese Artikel 39-procedure (Verordening 2018/858) loopt: een vrijstellingsroute voor innovatieve systemen die nog niet volledig aan de bestaande UNECE-regelgeving voldoen. De RDW benadrukt dat Tesla eerst een uitgebreide testprocedure op de openbare weg moet doorlopen en overtuigend moet aantonen dat het systeem veilig is. Pas daarna volgt een definitief besluit. De toezegging van februari 2026 is nog steeds voorwaardelijk en afhankelijk van de testresultaten.
Transparantie
Tesla gebruikt de kracht van de Tesla-community om een bureaucratisch ondoorzichtig proces naar een publiek transparant proces te brengen dat gebaseerd is op feiten in plaats van op emotie. Tesla is echter zelf ook niet altijd transparant (geweest) over de cijfers. Dat kon mogelijk ook niet anders, want het is ongekend hoe de media constant twijfel zaait bij het nietsvermoedende publiek en alles altijd van een negatieve kant benadert. Goed om te zien dat Tesla nu wel belangrijke informatie deelt (klik op de afbeelding hieronder). Het geeft ook aan dat ze het punt voorbij zijn waarop ze met één incident in de media afgemaakt kunnen worden en het risico lopen gestopt te worden. 
De cijfers over het aantal voorkomen verkeersslachtoffers beginnen langzaam (nu al) indrukwekkend te worden gelet op het aantal kilometers dat op FSD gereden wordt. Natuurlijk zullen er ook in een FSD-tijdperk slachtoffers in het verkeer vallen en komen er zeker rechtszaken die uiteindelijk de oorzaak leggen bij falende software of hardware. Maar dat weegt nooit op tegen het aantal voorkomen doden en de verdere ontwikkeling van de technologie. In 2024 vielen in Europa bijna 20.000 doden in het verkeer.
De volgende stappen
Na acceptie in Nederland dient Nederland de aanvraag in bij de Europese Commissie voor een bredere uitrol waarvoor goedkeuring vereist is met een meerderheidsbesluit in het TCMV-comité. Bij een positieve EU-besluitvorming wordt de vrijstelling meteen in de hele EU geldig en volgt daarna aanpassing van de internationale UNECE-regelgeving (waarschijnlijk R171), waardoor alle beperkingen vervallen. Wordt het EU-breed afgewezen, dan blijft een Nederlandse nationale goedkeuring overeind, eventueel met restricties (aantal voertuigen, hardware, looptijd van maximaal 36 maanden, verlengbaar). Andere lidstaten kunnen die nationale goedkeuring dan alsnog individueel overnemen.
FSD Supervised proefritten
We zien in de VS dat Tesla alles uit de kast trekt om zowel Tesla-rijders als niet-Tesla-rijders kennis te laten maken met FSD Supervised. Een groot deel van de bevolking heeft geen idee dat we aan de vooravond staan van een grote transitie in onze mobiliteit In de VS kan je een Tesla met FSD voor een week huren. Je kan bij iedere Tesla Store een proefrit boeken. Van deze week heeft iedere HW4 Tesla FSD voor 30 dagen gratis. De grootste uitdaging zit in ht laten ervaren. En dat kan nu ook in Europa!
FSD ervaren in Europa
Verrassend was het bericht deze week dat Tesla begonnen is met de uitrol van FSD Supervised ritten in Europa. Je kan dan met een Tesla-rijders meerijden en FSD Supervised in een je eigen vertrouwde verkeersomgeving ervaren! Voor nu alleen in Frankrijk, Italië en Duitsland. Tesla-rijders die alleen de FSD-versie zoals we die nu in Europa hebben kennen, hebben ook geen idee van hoe groot het verschil is met de meest recent versies.
FSD unsupervised in Spanje
Spanje heeft als eerste Europese land Tesla toestemming gegeven om Full Self-Driving Unsupervise (volledig onbemande autonomie) op de openbare weg te testen. Tesla mag met negentien voertuigen op alle openbare wegen in Spanje rijden, van snelwegen en binnensteden tot provinciale wegen, waarbij een veiligheidsbestuurder aan boord mag zitten maar niet verplicht is en er altijd remote monitoring door Tesla op afstand. Alle gegevens, zoals gereden kilometers, ingrepen en incidenten, worden live gepubliceerd op een openbaar dashboard van de Spaanse verkeersdienst DGT, zodat iedereen de voortgang kan volgen. Goed om te zien dat het nu toch echt wel lijkt dat FSD in Europa op gang begint te komen FSD Supervised lijkt nu toch echt wel aanstaande te zijn en het testen met Unsupervised begint ook in beweging te komen. Op de achtergrond loopt het ADS regelgeving traject bij de UNECE, dat mogelijk nu ook in een versnelling komt. In 2026 besluitvorming en in 2027 beschikbaar voor implementatie.
“Wat gebeurt er als je in slaap valt?”
Een vraag die zeker voorbij komt als er gesproken wordt over FSD is wat er gebeurt als je in slaap valt of onwel wordt. Onderstaand filmpje laat zien dat je ten eerste de gebruikelijke waarschuwingen krijgt, en die nemen in intensiteit toe, totdat uiteindelijk de auto besluit je aan de kant te zetten. Met de nieuwste in-cabin-radar is Tesla waarschijnlijk ook in staat om eventuele hulpdiensten te alarmeren.
Tesla Lithium
De lithiumraffinagefabriek van Tesla in Texas heeft met patent WO2025235595 een proces onthuld dat de traditionele spodumeenroute ingrijpend vereenvoudigt. Waar het conventionele proces begint met het verhitten van het erts tot boven de 1.000 °C—een stap die veel CO₂ vrijmaakt—en vervolgens dure, uit China aangevoerde soda ash vereist om lithium los te maken, met als neveneffect een aanzienlijke hoeveelheid giftig natriumsulfaat-afval, kiest Tesla voor een radicaal andere benadering. De bij calcinatie vrijkomende koolstofdioxide wordt nu afgevangen en direct in dezelfde installatie omgezet met natriumhydroxide of een andere natriumbron tot natriumcarbonaat. Dat vers geproduceerde natriumcarbonaat gaat meteen weer het raffinageproces in. Daarmee verandert een vroeger lineair en verspillend traject in een vrijwel gesloten kringloop: externe soda ash is nauwelijks nog nodig, gevaarlijk afval ontstaat bijna niet meer en de CO₂ die voorheen ongebruikt verdween, dient nu als grondstof.
Het gevolg is een proces dat volgens Tesla’s eigen berekeningen tot dertig procent goedkoper is, minder energie en water vraagt, geen scheepsladingen soda ash uit China meer vereist en de transport- en afvalgerelateerde milieu-impact sterk terugdringt. Tegelijkertijd verdwijnt de strategische afhankelijkheid van een land dat zowel negentig procent van de wereldwijde soda ash als zestig procent van de lithiumraffinagecapaciteit beheerst.
Tesla Model 3 in de test
Met al het FSD-geweld zou je bijna vergeten dat je ook nog steeds een auto kunt kopen om zelf lekker te sturen. In de Tesla-modellijn is juist de Model 3 een auto die net wat sportiever is dan de andere modellen, net wat lichter is en hierdoor zeer goede verbruikscijfers laat zien. En dan ook nog voor een aantrekkelijke prijs!
0 Opmerkingen
Blik op de week – Nummer 47
In de nieuwe Blik op de Week aandacht voor een prijsverhoging voor de Model 3, speculaties over de holiday-software-update, de uitrol van FSD 14.2, er zit muziek in The Boring Company en nog veel meer…. 
Model 3 prijs verhoogd
Tesla heeft de prijs van de Model 3 RWD Premium met € 2.000 verhoogd. Het past in het beeld van wat ik vorige week schreef over mijn modelverwachtingen voor 2026: een introductie van de Model Y 3 RWD Standard voor een bedrag ergens rond € 37.000 begin 2026. Dan de Y RWD Standard voor net geen € 40.000 en de opstap naar de premium RWD-varianten voor circa vijf duizend euro extra. Maar in de laatste weken van het jaar moeten zoveel mogelijk Model Y RWD Standard-versies vanuit Berlijn hun weg vinden naar klanten in Europa. Dan helpt de huidige prijsstrategie waarbij de Model 3’s die nog niet aan een koper gekoppeld zijn (maar wel al (bijna) in Europa zijn aangekomen) iets duurder zijn geworden. 
Line-up Model Y, straks ook een Model 3 Standard naast de Premium RWD/AWD en de Performance
China uitverkocht
De Model Y is in China uitverkocht. Nu bestellen betekent begin 2026 de auto in ontvangst nemen. Dat zijn mooie berichten, want de export vanuit Giga Shanghai is in de eerste zes weken van het kwartaal al op de boot gegaan. Die worden de komende weken afgeleverd. Om alles wat geproduceerd is ook te verkopen, heeft Tesla verschillende konijnen in de hoge hoed. In Nederland zien we dat ze het referral-programma aan het promoten zijn. Ook is een eerdere FSD-aanschaf overdraagbaar gemaakt. In sommige landen geven ze een of meerdere jaren gratis Superchargen weg.
75.000 laadzuilen
Tesla blijft in een moordtempo Supercharger-locaties uitrollen. De 75.000ste laadzuil werd afgelopen week geplaatst. Deze eer viel in Australië en zoals inmiddels traditie is, wordt zo’n mijlpaal gevierd met een speciale uitvoering van de laadzuil. Ook werd in de VS de eerste serie laadzuilen geplaatst onder de nieuwe generatie.
Superchargers kiezen
De uitslag van de wereldwijde drie-maandelijkse SuC-locatieverkiezingen is weer binnen. De Europese winnaars van Q3 zijn: 
Er kan ook weer gestemd worden op nieuwe locaties. Dit keer veel locaties in Turkije, maar een locatie in Portugal gaat vooralsnog aan kop!
Er zit muziek in The Boring Company
De voorbereidingen voor de start van de booractiviteiten in Nashville zijn in volle gang. De TBM’s zijn vertrokken vanuit Bastrop en beginnen binnenkort aan The Music Loop. Het gaat bij de start om een tunnel van 10 miles van het vliegveld naar het centrum en een stop bij het Music City Center. Er wordt al gesproken over een tweede tunnel. Klik op onderstaande afbeelding voor meer informatie. 
Het project in Nashville is interessant. Enerzijds vanwege de manier van financiering: door The Boring Company zelf, dus zonder overheidsgeld. Anderzijds omdat voor het eerst in (zeer) hard gesteente geboord gaat worden. Zoals vaker geduid: The Boring Company is een bedrijf dat buiten het zicht van het grote publiek de wereld van het tunnelboren significant aan het veranderen is. Snel, goedkoop en point-to-point vervoer, straks in autonoom rijdende voertuigen.
Uiteindelijk zullen zelfs de TBM’s in massa geproduceerd worden om de stijgende vraag naar tunnels de komende decennia op te vangen. Niet alleen op aarde, maar ook op de Maan en op Mars! Om verder te kunnen groeien zoeken ze personeel. Daarom was er deze week een open dag en kregen belangstellenden een kijkje in de keuken.
Holiday-software-update 2025.44
We naderen langzaam het einde van het jaar en dan wordt het tijd voor de holiday-update. In het verleden ook wel eens het moment geweest om een nieuwe versie van het operating system of een forse grafische user interface door te voeren. Maar de laatste jaren zien we vooral een bundeling van een fors aantal nieuwe functionaliteiten, zelfs voor bezitters van oudere Tesla’s. De bezitters van de nieuwste hardware profiteren wel het meest. De eerste puntrelease van 44 bracht al veel nieuws. Hieronder een rangschikking van alle features die momenteel rondgaan voor de Tesla 2025 Holiday Update (2025.44.25..), van meest waarschijnlijk (bijna zeker) tot kleine kans.
Bijna zeker (90–100% kans)
• Vernieuwde Santa Mode met rear-screen-integratie, Unreal Engine-animaties en ambient lighting (al “Coming Soon” in nieuwe S/X). • Custom wraps & license plates voor alle modellen (Tesla heeft dit al officieel beloofd). • Grok ook op Intel / oudere MCU’s (cloud-only, UI wordt al getest). • Lumbar support in driver profiles (Lars Moravy bevestigde dat het eraan komt). Zeer waarschijnlijk (70–90% kans) • Meer en mooiere FSD-visualisaties (nieuwe 3D-modellen van voertuigen, trailers, Cybertruck etc.). • Uitgebreide charging-visualisaties / overhaul (nieuwe icons zijn al uitgerold, rest volgt). • Grok-uitbreiding naar Europa en andere regio’s (Canada kwam er net bij, capaciteit wordt opgeschaald). • Programmeerbare ambient-lighting-effecten (rainbow, muziek-sync etc.). Goede kans (50–70% kans) • Eerste stap Grok-vehicle-controls (beperkt: klimaat, wipers, navigatie – met strenge safety-gates). • Unreal Engine-visualisaties voor AMD-hardware (Tron Mode-achtige graphics permanent). • Boombox V2 via de Tesla-app (lock-sounds, hoorns aanpassen zonder USB). Twijfelachtig (20–40% kans) • 360° bird’s-eye view / echte surround-view-parkeerhulp. • Split-screen-multitasking (bijv. Netflix + kaart tegelijk). • Approach / welcome-lighting-sequences (pulsing lights bij naderen). • Vehicle-to-Load (V2L)-support voor alle Tesla’s. Kleine kans (<20% kans) • Apple CarPlay of Android Auto • Een echte Tesla App Store in de auto. 
We zijn er bijna… FSD 14.2
Tesla heeft na een aantal puntreleases van 14.1 nu FSD 14.2 uitgebracht. De release-notes zijn niet ontzettend lang, maar een belangrijke toevoeging is bijvoorbeeld het interpreteren van handgebaren van verkeersregelaars en het herkennen van objecten op de weg. De UI laat nieuwe objecten zien. Ook is functionaliteit toegevoegd om te zien hoeveel procent van de gereden kilometers op FSD was. De 14.2-versie wordt vlootbreed uitgerold naar alle HW4-auto’s.
Er zullen de komende weken weer een aantal puntreleases komen, om dan met FSD 14.3 het FSD Unsupervised-tijdperk in te gaan in steden waar dit is toegestaan. Of zoals Elon het op X verwoordde: “14.3 is where the last big piece of the puzzle finally lands.” De verwachting is dat dit voor het einde van het jaar in Austin gebeurt. Mogelijk eerst bij Robotaxi’s van Tesla zelf en daarna ook voor Tesla’s in particulier bezit. Bij particuliere Tesla’s zijn we natuurlijk benieuwd hoe dit verzekeringstechnisch wordt opgelost. De eerste beelden van FSD 14.2 in openbaar gebruik duiken op. Het gebruik van stuur of pedalen is optioneel geworden!
FSD in Europa
Tesla roept Europese Tesla-rijders op om mee te helpen de druk op Europese beleidsmakers te verhogen voor de toelating van FSD Supervised. De community geeft er gehoor aan en Elon zocht met name door reacties op X-post dat het breed de aandacht krijgt.
Een interessant detail in de software is dat een waarschuwing getoond wordt wanneer de auto, rijdend op FSD Supervised, een landsgrens nadert. De toezichthoudende bestuurder moet weten dat hij mogelijk weer zelf moet gaan rijden of dat er andere regelgeving van toepassing is. Dit zou kunnen duiden op verdere voorbereiding op een Europese uitrol.
AI-trainingscapaciteit
Elon gelooft er heilig in dat het creëren van (vormen van) AGI draait om “photon flow”. Kort door de bocht: het zo snel mogelijk schalen van rekenkracht waarbij de hoeveelheid data en snelheid naar bizarre omvang gaat. Voor de FSD-datastromen is Cortex 1 afdoende, maar voor de data die Optimus gaat genereren en nodig heeft om te leren, is Cortex 2 nodig. Deze infrastructuur is in aanbouw. Toen ik een paar maanden geleden met Joe Tegtmeijer bij Giga Texas was, hebben we samen staan kijken. Ze waren toen nog bezig met de palenconstructie. Cortex 2 is nog steeds in de afbouw- en uitrustingsfase. De schil is grotendeels dicht, de fundering voor de enorme koelcapaciteit wordt volop voorbereid, en binnen wordt al materiaal binnengebracht en uitgepakt. Het is duidelijk dat Tesla hard doorwerkt om dit gebouw zo snel mogelijk operationeel te krijgen als een van de grootste AI-trainingclusters ter wereld.
AI-gegenereerde Optimus-toekomst
Op X deelde Elon een AI-gegenereerde video van Optimus in verschillende verschijningsvormen. Natuurlijk echte toekomstmuziek en de vraag is in welk tempo we naar een totaal andere wereld transformeren. Het komend jaar gaan we de eerste humanoïde robots in de echte wereld zien. — Elon Musk (@elonmusk) November 21, 2025 |
Bericht ontvangen als er een nieuwe uitgave klaar staat? Volg dan op X
Archieven
December 2025
Categorieën |
RSS-feed